11/02/2026
Yapay zekânın toplumsal etkilerini çok boyutlu biçimde ele alan ‘Yapay Zekâ ve Toplum’ söyleşi serisi, ‘Ön Yargı’ başlıklı ilk etkinliğiyle Sabancı Üniversitesi’nde başladı. Serinin açılış oturumunda, yapay zekânın gündelik hayatla kesiştiği alanlar; etik, adalet, ekonomi ve toplumsal eşitsizlikler ekseninde tartışmaya açıldı.
12 Ocak 2026 Pazartesi günü gerçekleştirilen etkinlikte, Sabancı Üniversitesi’nden Hüseyin S. Kuyumcuoğlu ve Yücel Saygın konuşmacı olarak yer aldı. Oturumun moderatörlüğünü ise Zeynep Ayata üstlendi. Seminerde, yapay zekâ teknolojilerinin toplumla kurduğu ilişki; önyargı, temsil ve etik boyutlarıyla ele alındı. Konuşmalarda, algoritmik sistemlerin yalnızca teknik değil, aynı zamanda sosyal ve kültürel bir bağlam içinde şekillendiği vurgulandı.
Konuşmalarda yapay zekânın yalnızca bir teknoloji değil, insan deneyiminden beslenen ve toplumsal yapılarla iç içe geçen bir sistem olduğu vurgulandı. Modellerin insan eliyle üretilen verilerle eğitilmesi, teknolojinin tarafsızlığına dair yaygın kabulleri yeniden düşünmeyi gerektiriyor. Bu bağlamda, geçmişte kullanılan bazı algoritmik sistemlerin işe alım, kredi değerlendirmesi ya da adli karar destek mekanizmalarında nasıl önyargı üretebildiğine dair örnekler üzerinden, daha adil ve dengeli sistemler kurmanın yolları tartışıldı.
Şeffaf, Anlaşılır ve İnsan Odaklı Sistemler
Etkinlikte öne çıkan temalardan biri, yapay zekâ sistemlerinin nasıl karar verdiğinin daha anlaşılır ve şeffaf hâle getirilmesi gerekliliğiydi. Katılımcılar, teknolojinin tamamen otomatik bir otoriteye dönüşmesi yerine, insanın sürecin içinde kaldığı hibrit modellerin daha sağlıklı sonuçlar üretebileceğine dikkat çekti.
Bu yaklaşım, yapay zekâyı bir “kara kutu” olmaktan çıkarıp, toplumsal sorumluluk taşıyan bir araç hâline getirme hedefiyle ele alındı. Teknik gelişmelerin etik çerçevelerle birlikte ilerlemesinin, daha güvenilir ve kapsayıcı uygulamaların önünü açabileceği vurgulandı.
Veri, Temsil ve Daha Adil Bir Gelecek
Etkinliğin soru-cevap bölümünde, özellikle sağlık alanı üzerinden veri temsili meselesi gündeme geldi. Katılımcılar, kırılgan gruplara ait verilerin daha dengeli, güvenli ve etik biçimde yapay zekâ sistemlerine dâhil edilmesinin, daha duyarlı, adil ve önyargılardan arınmış uygulamalar geliştirmek için önemli bir fırsat sunduğunu ifade etti.
Bu çerçevede, veri çeşitliliğini artırmanın yalnızca teknik bir mesele değil; aynı zamanda toplumsal kapsayıcılığı güçlendiren bir adım olduğu vurgulandı. Yapay zekânın, doğru şekilde tasarlandığında, farklı toplumsal deneyimleri daha görünür ve temsil edilebilir kılma potansiyeline sahip olduğu belirtildi.
Söyleşi Serisi Devam Edecek
“Yapay Zekâ ve Toplum” seminer serisi, her ay düzenlenecek yeni etkinliklerle devam edecek. İlerleyen buluşmalarda, yapay zekâ merceğinden toplumsal riskler, fırsatlar, eşitsizlikler, emek piyasası dönüşümü, mahremiyet ve insan hakları gibi farklı temalar ele alınacak. Seri, yapay zekânın sunduğu olanakları değerlendirirken, aynı zamanda toplumsal zararları önlemeye yönelik çözüm yollarını tartışmayı hedefliyor.
